Duyusal İşlemleme Problemi olan Çocuklarda Tuvalet Eğitimi

Duyusal İşlemleme Problemi olan Çocuklarda Tuvalet Eğitimi

Eğer duyusal hassasiyetleri olan bir çocuğunuz varsa, tuvalet eğitimi bunaltıcı, sinir bozucu veya korkutucu bir hale dönüşebilir. Geleneksel yöntemlerin dışında, çocuğunuzun verdiği ipuçlarını yakalamak ve duyusal hassasiyetlerini dikkate almak, her ikinizin de beze veda etmek için hazır olmanızı sağlayacaktır.

Bir çocuğun tuvalet eğitimine hazır olması için en önemli unsur, mesane ve kalın bağırsağına dair farkındalığının olmasıdır.  Normal gelişim sürecinde, mesane kontrolü, genellikle 2 yaş tamamlandıktan bir sure sonra(26. Ay civarı) gerekli olgunluğa erişmiş olur. Bağırsak kontrolü belki biraz daha erken gelişebilir.  Duyusal işlemleme ile ilgili sıkıntılar yaşayan çocuklarda ise, bu süreç biraz daha geç gerçekleşebilir. Eğer çocuğunuz bu sistemlerden gelen uyaranları hissetmiyor ya da doğru yorumlayamıyorsa (bedensel uyarımlarla ilgili uyaranları işlemleyemiyorsa), tuvalet eğitimi için erken demektir.
Hazır olduğunu nasıl anlarız?

  • Eğer çocuğunuz günde en az iki saat kuru kalıyorsa ve düzenli kaka saatleri varsa, beznin doluluğu veya ıslaklığı onu rahatsız etmeye başladıysa, tuvalet eğitimine hazır demektir.
  • Bezine çiş ya da kaka yaptığını gözlemlediğiniz anlarda, farkındalığını arttırmak ve bedeninden gelen sinyalleri yorumlamasına destek olmak için, “çiş mi(kaka mı) yapıyorsun? Bitince bezini değiştirelim mi?” gibi cümleler kurabilirsiniz.
  • Çocuğunuz fizyolojik olarak hazır olduğuna dair sinyaller veriyorsa, tuvalete gitmeyi cazip hale getirecek küçük ödüller ve motivasyon araçları kullanmalıyız. Sevdiği oyuncakları tuvalete götürmek, tuvaleti eğlenceli bir hale getirmek iyi olabilir. Eğer reddetme veya agresyon belirtisi ortaya çıkarsa, bir kaç hafta ara verip yeniden başlayalım. Süreç yavaş işleyebilir, kaygı duymayalım.

Nelere Dikkat Etmeliyiz?

  • Çocuğunuzla, banyo oyuncak setleri veya bir bebek ile tuvalete gitme oyunu oynayabilirsiniz. (Burada yapılması gereken sıralamayı da çocuğunuza anlatın.) Çocuk tuvalete gider, tuvaletini yapar, sifonu çeker, elini yıkar, kurular gibi.)
  • Çocuğunuza artık büyüdüğünü ve bez kullanmayacağınızı, tuvalete yapmasının gerektiğini anlatın.
  • Çocuğunuzun bezini çıkarttıktan sonra tekrar bağlamamaya özen gösterin.
  • Gün içinde 20 dakikada bir tuvalete oturtmaya çalışın, tabi ki öncelikle çocuğunuzun tuvaletinin gelebileceği zamanları belirlemeye çalışın.
  • Tuvaletin yüksekliğine dikkat edin. Ayakların yerde olması, sallanmasından çok daha güvenli ve rahat hissettirir.
  •  Klozetin çok geniş olması ürkütücü olabilir. İçine küçük bir oturak yerleştirebilirsiniz.
  • Çocuğunuzun bacakları ve poposu  plastiğe çok alışkın olmayabilir, ilk tuvalet eğitiminde bu çocuğunuza garip gelebilir. Oturağını bir veya iki tane açık bebek bezini açarak kaplayabilirsiniz ve çocuğunuzun çişini bu şekilde yapmasına izin verebilirsiniz.
  • Banyodaki sesler çocuğunuz için rahatsız edici olabilir. Çocuğunuz yankılı sesler içinde oturmadan önce tuvalet kağıtlarını içeride tutun. Banyonun içinde yankılı sesleri önleyebilecek havlu, kilim gibi materyallerin bulunmasına dikkat edin. Gürültülü havalandırma varsa mutlaka kapatın.
  • Sifon suyu akarken, eşlik etmek için şarkı veya sayma oyunları hazırlayabilirsiniz. Sifonu çocuğunuzun çekmesine izin verin o zaman daha kontrollü ve hazırlıklı olacaktır.
  • Tuvalet kağıdını klozetin içine atmaya çalışın, böylelikle çocuğunuzun taktil hassasiyetinin artmasını önleyebilirsiniz.
  • Koku çocuğunuz için rahatsız edici olabilir. İmkanınız varsa kapı veya  pencereyi açık bırakın. Çocuğunuz tolere edebiliyorsa güzel tuvalet kokuları kullanın.
  • Tuvaletini her yapışından sonra onu sevdiği bir şeyle ödüllendirin. (şeker, çikolata, öpücük, alkış gibi)

 Cocchiola ve arkadaşları (2012), yaşları 3 ile 5 arasında değişen, iki otizimli ve üç gelişimsel gecikme yaşayan çocukların tuvalet eğitimi ile ilgili bir araştırma yapmışlardır. Geçmişlerinde başarısız tuvalet eğitimi denemeleri olan bu çocuklar,   kendileriyle birebir ilgilenilecek bir yuvada tuvalet eğitim programı görmeye başlamışlardır. Bu programa göre, çocuklar okula geldiklerinde bezleri çıkartılmış ve eğitimciler her 30 dakikada bir çocukları tuvalete götürmüşlerdir. Tuvalette çocuklar en fazla 3 dakika oturtulmuştur. Eğer çocuk tuvalete götürüldüğünde tuvaletini başarıyla yapmışsa ödüllendirilmiştir (küçük bir şeker verme ya da sevilen bir oyuncakla 15 saniye oynamasına izin verme) . Oyun sırasında yaşanan kazalardan sonra, üstleri değiştirilmiş ve yeni 30 dakikalık periyodlar başlatılmıştır. Üst üste üç gün kaza yaşanmadığında, çocuklar 45 dakikada tuvalete götürülmeye başlanmıştır. Yine üst üste üç gün başarı sağlandığında, tuvalete gitme periyodu 15 dakika daha uzatılmıştır (ta ki 120 dakikaya kadar). Çocuklar 46 ile 88 gün arasında değişen bir sürede 120 dakikalık periyodlarda rahatlıkla tuvaletlerini tutabilmeyi ve tuvalete gitmeyi başarmışlardır. 

 Son olarak, 

  1. Kızgınlığınızı ya da hayal kırıklığınızı çocuğunuza yansıtmanız çocuğunuzun tuvalet eğitiminde başarıyı geciktirecektir.
  2. Çocuğunuza öğrenmesi için zaman tanıyın.
  3. Kendinize ve çocuğunuza ulaşılabilir hedefler koyun.
  4. Hem siz hem de çocuğunuz tam olarak hazır olmadan tuvalet eğitimine başlamayın.
  5. Destek alabileceğiniz birileri varsa kendinize bir destek takımı kurun.

Write your comment Here

X